Từ nô bộc thành quốc sư

Đã ba năm bỏ triều cống, vua Chiêm lại còn cho quân quấy phá phương Nam. Thánh Tông bèn thân hành cầm quân thảo phạt, việc triều chính ỷ cho Nguyên Phi. Đã ba tháng ròng mà không hạ được thành, vua buồn bực trong lòng lắm, đứng ở không yên có ý muốn lui binh. Chế Củ biết quân Đại Việt nản lòng nên càng giữ thế thủ không ra đánh nhau, chiêu dụ quân binh:

“Chúng ta có thành lũy vững, quân Nam đã suy kiệt rồi, cứ giữ vững thế này thì chúng phải thoái lui thôi. Kẻ nào tự ý xuất quân sẽ dùng quân lệnh nghiêm trị!”

Thánh Tông không biết làm sao đành hạ lệnh lui binh. Khi quân kéo về đến châu Cư Liên thì gặp sứ giả mang tấu chương từ Thăng Long đến. Vua bèn mở ra xem thì thấy tâu rằng:

“… Nguyên Phi hết dạ phò vua, giữ an nội chính từ trong cung cho đến ngoại triều, vỗ an **** nghịch, huấn tập cung nhân… đều rất thuận thảo, tầng một lòng quy phục… Nguyên Phi đêm ngày cầu Phật-Bồ Tát gia hộ đại vương chinh phục Chiêm Thành xong đặng khải hoàn…”

Đọc xong tấu chương Thánh Tông ngồi thừ ra một lát rồi đứng lên cảm than:

“Nguyên Phi là phụ nữ mà xử việc nước giỏi như vậy, dễ thường ta thân nam nhi mà để thua nữ giới sao?”

Nói xong hiệu triệu ba quân, cho người tuyên đọc tấu chương rồi đốc thúc quay trở lại quyết hạ thành cho bằng được. Lòng ba quân cũng hứng khởi và nao nức lên vì thẹn thua chí phụ nữ. Chế Củ không ngờ quân Nam quay trở lại bất thần không kịp chấn chỉnh quân nên thành bị hạ dễ dàng. Thánh Tông bắt sống ba vạn tù binh và cả toàn gia Chế Củ mang về Thăng Long. Vua chia tù binh cho các Vương và quan trong triều. Ngài Lý tăng lục cũng được cấp nô bộc từ số tù đọng này. Ngài tăng lục này uyên thâm văn chương, thâm sâu Phật pháp và còn là một tay thi bá có tiếng của kinh thành. Một hôm ngài viết một đoản khúc thiền thi:

“Bách niên nhất sát-na Bá tánh tại Sa-Bà

Vạn pháp ư nhất niệm Tâm động nhập Phật-ma”

Bài thơ còn dở dang ngài để đấy đi vào nội có việc đến khi về thì thấy ai sửa câu cuối thành:

“Tâm lưu xuất Phật–ma” Bèn cả giận quát:
“Kẻ nào cả gan dám sửa thơ ta?”




Đám nô bộc sợ xanh mặt, riêng có một gã đứng tuổi quỳ xuống thưa:

“Thưa chủ nhân kẻ nô bộc này có tội, vì thấy ngài viết câu cuối không hợp lẽ. Phật hay ma cũng từ một tâm mà ra, không từ ngoài vào! cho nên dám mạo phạm sửa laị, mong chủ nhân lượng thứ.”

Ngài tăng lục khôn xiết kinh ngạc:

“Ngươi cũng biết chữ, biết Phật pháp sao?”
Y lại đáp:
“Thưa chủ nhân, nô bộc tôi cũng biết chút chút.”

Tăng lục lại gạn hỏi và đưa ra nhiều thử thách nhưng y đều đáp rành mạch trôi chảy. rốt cuộc y khích rằng:

“Tôi vốn là người Phương Bắc, thụ giáo thầy ở Triết Giang được ban cho pháp danh Thảo Đường. Mấy năm trước sang Chiêm Thành hoằng pháp rồi binh đao tao loạn nên bị bắt làm tù binh cùng với quân Chiêm chứ thật tôi không phải người Chiêm.”

Ngài tăng lục tức khắc cho thay áo xống, tắm gội rồi bảo:
“Ngày mai tôi sẽ đưa ông vào triều ra mắt thánh thượng.”

Y quỳ tạ ơn, vị tăng lục đỡ y dậy bảo:

“Chúng tôi đều là người mộ Phật, việc ông bị bắt làm tù binh là ngoài ý muốn. Tôi hy vọng đại vương sẽ lưu dụng ông.”

Hôm sau tăng lục dẫn y vào triều kiến vua:

“Tâu đại vương, nhân trước kia bệ hạ ban cho một số nô bộc không ngờ trong ấy lại có một kẻ vốn là tăng hiền hậu phương Bắc. Y tri thức uyên thâm, tường Phật điển, thi tứ phong lưu… quả tình là ngọc lẩn trong cát đá. Nay thần dẫn y vào mong chúa thượng soát lưu dụng kẻo phí uổng người tài.”

Thánh Tông cũng kinh ngạc không kém bèn vời y lên thềm rồi tra cứu y. Y đáp rất thành thực lại mô tả kiến văn ráo của mình. Vua thử vấn pháp thì y đáp như lý như pháp… Thánh Tông hết sức hoan hỷ sanh lòng yêu mến. Vua nói:

“Trẫm thật không ngờ ngài lẫn trong đám nô bộc, âu cũng là nhân duyên gì đây. Trẫm trị quốc thương dân như con đẻ. Trẫm một lòng mộ đạo, hộ pháp hộ tăng. bữa nay ngài lại đến đây trẫm xin bái ngài làm thầy mong ngài đừng từ chối.”

Trích nguồn : https://phatphapvecuocsong.blogspot.com/2017/06/tu-no-boc-thanh-quoc-su.html

Xem thêm : Thắng bại trong đời