Chuyển hóa cảm thọ

Hạnh phúc hay đau khổ là vấn đề cảm thọ, và cảm thọ tùy thuộc đốn vào tâm ta, người và ngoại cảnh chỉ là phụ thuộc. Do đó trong truyện Kiều có câu: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ.” thường nhật, suốt ngày ta sống phần đông với cảm thọ trung tính tức là không vui không khổ. Khi gặp nghịch cảnh không toại ý là khổ thọ, khi gặp cảnh thuận, thỏa lòng, là lạc thọ. Nhưng sự phân biệt này rất chủ quan, có thể thay đổi tùy thực chất và trình độ tu tập của mỗi người. Có người bản tính ít tham sân, nhiều trí tuệ, nên dù gặp hoàn cảnh oái oăm, thống khổ đến mấy cũng giữ được tâm hồn thản nhiên, an vui. Nhưng cũng có người nặng dục vọng, không biết đủ, thì không hoàn cảnh nào làm cho họ vừa lòng.


Trong kinh Di Giáo Phật dạy, người biết đủ dù nằm trên đất cũng thấy sung sướng, người không biết đủ thì dù ở trên trời cũng không hợp ý. Phật dạy ba loại cảm thọ hàng ngày là khổ, vui, và trung tính đều có thể làm cái nhân cho con người tăng trưởng vô minh nếu không tu tập. Gặp thuận cảnh sung sướng dễ sinh tham lam, gặp nghịch cảnh khổ đau dễ sinh cuồng nộ oán thù, còn khi không vui không khổ thì con người sinh ra lử đử lười biếng. thành thử muốn sống an vui ta phải chuyển các cảm giác này theo chiều hướng tiện lợi cho một đời sống an vui.

1. Chuyển hóa lạc thọ thành pháp tu

bình thường, khi gặp vận may, đời lên hương, ta dễ mất chính niệm, không tự cảnh giác, nên dễ tạo ra lầm lỗi. Hàng ngày ta thấy la liệt những mẩu tin các cô cậu con nhà giàu ăn chơi bị sa lưới pháp luật vì nhập băng **** hút xách, trộm cướp. Sự may mắn nếu không được trí não soi sáng thường đưa đến tai họa. nên chi, Phật dạy gặp thuận cảnh cần tu thân, tức thị nên biết đủ để không sa đọa.

2. Chuyển hóa cảm thọ trung tính vì thế lạc thọ:

Trong 24 giờ mỗi ngày, ta sống với cảm thọ trung tính nhiều nhất. Nếu không chuyển hóa nó thành lạc thọ, thì nó sẽ tự biến thành khổ thọ, hoặc đời ta trở thành đáng chán vô cùng. Muốn khởi động năng lượng lạc thọ, ta nên nghĩ đến những điều may mắn của mình trong ngày nay: được làm người, được nghe Phật pháp, được nghe giáo lý đại thừa, thân còn đang khỏe mạnh, giác quan đầy đủ, có trí não để hiểu ý nghĩa vi diệu, được gặp thầy lành bạn tốt trên đường tu. Phật dạy tự tâm ta vốn thuần khiết như hư vô, chẳng thể nào nhiễm ô được.

Khi ấy tâm ta ngập tràn bi mẫn, và ta cảm thấy cần phải làm cái gì có ý nghĩa, vì sớm muộn gì cũng có ngày ta phải đối diện với cái chết, như người đang ở trước mặt ta. Trước cảnh thống khổ chết chóc, ta càng thấy rõ thế cuộc thực vô nghĩa nếu không tu tập. Nhờ thấy vô thường, khổ, ta còn thấy được vô ngã hay tánh Không, và phát sinh lạc thọ nhờ cái thấy đúng. Như thế nào? Như thể khi ta đang đánh một ván cờ sắp thua, bỗng một trận gió thổi bay tất những quân cờ, không còn phân định được ai thắng ai bại. Cái thấy về tánh Không cũng thế, làm tâm ta giải thể được mọi cảm xúc mâu thuẫn như thiện ác, được mất, thành phàm…

3. Chuyển khổ thọ thành an vui:

Khổ thọ hay những cảnh ngộ khó chịu, trái ý, nói chung gồm hai loại: có thể sửa đổi và không thể sửa đổi. Những khổ do phiền não, tham giận dữ và nghiệp - những lề thói xấu - thuộc loại có thể sửa đổi, còn những khổ do quả báo như bệnh tật tai nạn chết chóc, những định nghiệp không thể tránh, thuộc loại chẳng thể sửa đổi. Nguyên tắc chung là, cái gì có thể đổi bỏ, ta nên đổi bỏ để được an vui. Cái gì không thể đổi bỏ được, ta nên vui vẻ chịu đựng, hoan hỉ đón nhận như đón một người thân, rồi dần dần ta sẽ thấy nó quý báu thực. sao nhiêu người sau một tai nạn, đối diện với một bệnh nan y, mới bắt đầu tỉnh ngộ thế cuộc giả dối, bắt đầu buông xả và cảm thấy nhẹ nhàng?

Trích nguồn : Chuyển hóa cảm thọ

Xem thêm : Tập thiền và chạy bộ