Tham gia: 27/05/09
Bài gửi: 5.437
Được thích: 1.413
Uy tín: 157
|
Có lẽ người dân ven bờ sông Lam ai cũng biết câu ca:
Ai về bến nước Giang Đình
Nhớ mua vỏ quýt cho mình muối rươi
Một đồng rươi, mười đồng nấu. Ngày xưa, rươi muối dùng làm thức ăn bình dân vào những ngày biển động. Bây giờ nó trở thành thứ đặc sản đắt đỏ, 180.000 đồng mới mua nổi một chai rươi muối.
Ngày xuân, bên cạnh những món ẩm thực cao sang, có thêm bát rươi muối làm nước chấm gợi người xa xứ nhớ câu ví dặm, nhớ những cơn mưa bóng rươi, nhớ mái chèo khua nước soàn soạt giữa dòng sông, nhớ hương vị hành tăm trộn với vỏ quýt. Vẫn còn một góc hồn Việt nồng nàn, ấm áp trong cái se lạnh của mùa xuân.
Rươi là thuỷ sản rất giàu dinh dưỡng, đặc biệt là chất đạm. Nó được nhân dân Hà Tĩnh, trong đó có Giang Đình (thị trấn Nghi Xuân) chế biến nhiều món ăn đặc sản nổi tiếng như: riêu rươi, chả rươi, giả rươi và rươi muối. Trong số những món ẩm thực trên, chỉ rươi muối được dùng trong dịp vui xuân đón tết. Từ Giang Đình, món đặc sản này được xuất đi mọi miền đất Việt.
Hàng năm, mùa rươi được bắt đầu từ tháng 8 âm lịch đến tháng chạp thì kết thúc. Xung quanh loài đặc sản này có nhiều sự tích ly kì như: "Lẩy bẩy như Cao Biền dậy non" hoặc tích cụ Tả Ao: "Nuôi rươi làm binh"...nhằm giải thích điều kỳ lạ của loài rươi vào thời điểm nó nổi lên mặt nước. Những ngày tháng 8, vùng Nghệ Tĩnh thỉnh thoảng xuất hiện những cơn mưa bóng rươi. Trời mưa ào ào khoảng 5 hoặc 6 phút rồi tạnh, sau đó lại mưa. Nhưng mưa nhỏ thì rươi mới nổi lên, nếu mưa lớn san lấp lỗ rươi chắc chắn mất mùa đánh bắt. Vào thời điểm rươi nổi lên mặt nước như những đoá hoa, người ta gọi là con nước rươi. Theo bà con ngư dân, nước rươi xuất hiện nhiều vào các ngày rằm tháng 8, mồng 5.9, các ngày mồng 1 và rằm từ tháng 9 đến tháng 12. Bà con gọi rươi tháng 8 là rươi bát. Thời điểm này rươi mới ra số lượng không đáng kể. Rươi đánh bắt vào con nước mồng 5.9 đảm bảo chất lượng hơn cả. Với rươi bắt vào tháng 11, 12 rất ít người mua về chế biến đặc sản, vì rươi đã có máu và muối không kịp dùng xuất ra thị trường trong dịp tết Nguyên đán.
Nghề muối rươi đặc sản được du nhập vào đất Giang Đình cổ độ từ lâu lắm rồi. Để làm nên món ẩm thực truyền thống này, chế biến phải công phu và đảm bảo khâu vệ sinh cho người sử dụng. Thu mua rươi về, việc đầu tiên phải nhặt thật sạch các tạp chất như rong rêu, rau cỏ, cá tôm lẫn trong rươi. Sau đó cho rươi vào cái sàng mắt nhỏ, rồi đặt sàng lên dụng cụ dùng để muối làm bằng nồi đất hoặc vại sành. Họ dùng cái chà để chà đi, xát lại sao cho hàng tạ rươi mịn như xay bột, vàng sóng sánh như mật ong. Tiếp đó cho gia vị vào rươi. Sơ chế xong thì bỏ hành tăm vào vại. Hành tăm càng nhiều càng thơm ngon dậy mùi vị. Thông thường cứ 1kg rươi phải dùng nửa hoặc 1 ống hành tăm giã nhỏ. Làm thính rươi rất cầu kỳ, phải nấu cơm chín, rồi phơi cơm cho thật khô, sau đó cho cơm vào nồi rang lên màu cánh gián và tán nhỏ bỏ vào cho rươi "ăn" thính. Chế biến rươi sau 3 ngày thì cho rươi "ăn" muối. Tỉ lệ cứ 1 kg trên 7- 8 kg rươi. Các gia vị khác như vỏ quýt, ớt cay cho vào sau cùng. Riêng vỏ quýt phải băm nhỏ cỡ nửa hạt gạo, khi dùng rươi mới có hương vị. Về cách bảo quản, khác với muối nước mắm hay mắm tôm, muối xong rươi bà con đặt vại hoặc nồi rươi muối trong nhà, có thể gác lên bếp, tuyệt đối không được đưa ra phơi nắng, đến gần tết thì rươi chín.
Bắt đầu từ tháng chạp trở đi, có nhiều khách từ Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh về Giang Đình mua đặc sản rươi muối. Thịt lợn 3 chỉ, thịt bê luộc mà chấm rươi muối thêm ít dưa hành thì không chê vào đâu được. Vị ngọt bùi của thịt hoà tan, vị chua mặn, cay nồng cửa rươi muối, dưa hành cho tan biến cảm giác béo ngậy đầu lưỡi, làm bữa ăn ngon miệng hơn.
Giống như "nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn", rươi muối Giang Đình tạo nên nét ẩm thực riêng của xứ Nghệ.
|
